Umowa o roboty budowlane to podstawowy i najważniejszy typ umowy wykorzystywany przy realizacji inwestycji budowlanych. To właśnie ona określa najważniejsze prawa i obowiązki stron w toku wykonywania robót - niezależnie od skali przedsięwzięcia budowlanego. Czy zatem umowa o tak istotnym znaczeniu musi zostać zawarta w formie pisemnej?
Zgodnie z przepisami ustawy Kodeks cywilny, umowa o roboty budowlane powinna być stwierdzona pismem. Co warto dodać, umowa o roboty budowlane może być uznana za stwierdzoną pismem również wskutek jej zawarcia w formie dokumentowej lub elektronicznej.
Oznacza to, że umowa o roboty budowlane nie jest obwarowana rygorem nieważności w przypadku niezachowania formy pisemnej. Brak pisemnej umowy nie oznacza zatem, że stosunek prawny między stronami nie istnieje. Dla skuteczności umowy o roboty budowlane nie jest konieczne jej stwierdzenie pismem. Tym samym umowa o roboty budowlane może zasadniczo zostać zawarta ustnie, a nawet w sposób dorozumiany (w wyniku wykonania robót budowlanych oraz ich odebrania przez inwestora).
Kwestia formy tej umowy ma jednak istotne znaczenie dowodowe. Jeżeli ustalenia dotyczące robót budowlanych nie zostały utrwalone w formie pisemnej, co do zasady nie jest w sporze dopuszczalny dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności, a zatem na okoliczność zawarcia umowy.
Z punktu widzenia bezpieczeństwa prawnego zawarcie umowy o roboty budowlane w formie pisemnej powinno być standardem. Warto przy tym pamiętać, że sama wymiana wiadomości e-mail może w określonych sytuacjach prowadzić do zawarcia umowy. Im bardziej złożona inwestycja, tym większe znaczenie ma szczegółowe uregulowanie praw i obowiązków stron. Starannie przygotowana umowa pozwala ograniczyć ryzyko sporu.
Podsumowując, choć zawarcie umowy o roboty budowlanej nie wymaga dla swej ważności formy pisemnej, to brak zachowania tej formy może być źródłem poważnego ryzyka prawnego, zwłaszcza w przypadku sporu między inwestorem a wykonawcą. Właściwie skonstruowana umowa pozwala przede wszystkim zabezpieczyć interesy stron i może pomóc uniknąć kosztownego sporu.
Autor: Kacper Ławniczek